Melkvee100Plus

‘Durf geld te vragen voor je product’

Artikelen Jan Willem Veldman en Robert Bodde 8 mrt 2020
Show article

De Bond van Boerderij Zuivelaars (BBZ) komt met een nieuw track en trace-systeem voor Kaas van de Boerderij. Op termijn komt er eenzelfde systeem voor Boerenkaas. Partijen willen duidelijkheid. Een gesprek met ad-interimvoorzitter Theo Dekker.

Tanden laten zien en rust bewaren. Het lijken twee moeilijk met elkaar te verenigen uitgangspunten. Tot nu toe lijkt het Theo Dekker goed te lukken. De ad-interimvoorzitter van de Bond van Boerderij Zuivelaars (BBZ) werd zo’n anderhalf jaar terug gevraagd de voorzittershamer over te nemen om de rust in het bestuur en de sector te doen terugkeren. De verschillen tussen de leden zijn groot, maar tegelijk zijn er volgens Dekker ook veel gemeenschappelijke belangen. Bovenal mogen zelfzuivelaars volgens hem trots zijn op hun producten en hebben ze alle recht daar een goede prijs voor te vragen.

Hoe uniek is het iemand uit de geitensector voorzitter is van de BBZ?
(Lachend) “Ik denk dat het eerder bijzonderder is dat iemand uit Noord-Holland voorzitter is.”

Hoe gaat het met de zelfzuivelaars in Nederland?
“Het gaat goed, al komt er wel steeds meer op ons bordje. Controles, protocollen en ga zo maar door. Alles bij elkaar is het erg veel.”

Hoeveel leden telt de BBZ momenteel?
“Momenteel rond de 280, namelijk 150 Boerenkaasbedrijven en 50 bedrijven die Kaas van de Boerderij produceren. Verder gaat het om producenten van dagverse zuivel.”

Anderhalf jaar terug werd nog een aantal van 50 Boerenkaasmakers genoemd.
“Dat klopt, die uitspraak was voor ons reden om aan de hand van het aantal verstrekte kaasmerken te inventariseren om hoeveel bedrijven het nou daadwerkelijk ging. Dat bleken er dus 100 meer te zijn.”

Waarom bent u destijds gevraagd de voorzittershamer over te nemen?
“Er was onrust binnen het bestuur en onder de leden. Ik denk dat ze mij hebben gevraagd vanwege het feit dat ik met de meeste mensen goed door een deur kan. 280 leden betekent binnen de BBZ ook 280 verschillende meningen. Daarbij zijn de bedrijfsverschillen erg groot. Koeien-, schapen- en geitenmelk, klein, groot, bio, gangbaar en ga zo maar door. De bedoeling is om iedereen tevreden te houden, al betekent dat niet dat je altijd tegen iedereen vriendelijk kunt blijven. Rust is niet zelfde als harmonie. Van belang vind ik in ieder geval dat je goed laat zien wat je doet.”

Is het wel mogelijk om als bond zoveel verschillende ondernemers goed te vertegenwoordigen?
“Het is van groot belang dat we samen blijven optrekken. Het is geen geheim dat er zo nu en dan spanningen zijn zoals tussen een aantal producenten van Boerenkaas (rauwmelks) en Kaas van de Boerderij (melk met een warmtebehandeling). Er gaan geruchten dat er kaas met verkeerde merken in de schappen komt en dat zet bij een aantal ondernemers kwaad bloed. Of dit ook daadwerkelijk klopt en om hoeveel kaas het exact gaat, weet ik niet. Wel hebben we een beschermingscommissie aangesteld met daarin de BBZ, de Boerenkaasvereniging en de stichting Kwaliteitszorg Boerderijzuivelproducten. Doel van deze commissie is om Boerenkaas onder één sterk merk te borgen en uit te dragen als echte Boerenkaas. Daarbij starten we dit jaar met een tracking en tracing-marker in het kaasmerk (red. tonnetje) op Kaas van de Boerderij. Met behulp van genoemde marker is het relatief eenvoudig te achterhalen waar betreffende kaas vandaan komt. Kaas van de Boerderij moet voor 31 december dit jaar van het kaasmerk met marker zijn voorzien. De bedoeling is dat daarna de grotere groep van Boerenkaasmakers volgt.”

Het risico op verkeerd labelen lijkt vooral te liggen op bedrijven die zowel Boerenkaas als Kaas van de Boerderij produceren. Gaat u bedrijven verplichten voor één productiemethode te kiezen?
“Nee, als deze bedrijven in hun boekhouding en tracering kunnen aantonen welke kaas is gemaakt van rauwe melk hebben wij daar als BBZ geen moeite mee. Tegelijk gaan we er als bestuur dan ook vanuit dat deze ondernemers er geen moeite mee hebben vaker gecontroleerd te worden met gebruik van de laatste technieken.

Het probleem ligt in deze trouwens niet alleen bij een aantal producenten. Zo zien we ook kaasspeciaalzaken Kaas van de Boerderij verkopen als Boerenkaas. We ondernemen dan direct actie. Boerenkaas is een Gegarandeerde Traditionele Specialiteit (GTS) en daardoor wettelijk beschermd. Het is daarom goed dat de bond meer haar tanden laat zien. Het mag niet zo zijn dat familiebedrijven die Boerenkaas produceren door oneerlijke praktijken in hun voortbestaan worden bedreigd.”

Waarom is het voor een zelfzuivelaar van belang BBZ-lid te zijn?
“Uit cijfers van het Het Centraal Orgaan voor Kwaliteitsaangelegenheden in de Zuivel (COKZ) blijkt dat Nederland meer dan 500 zelfzuivelaars kent. Het lidmaatschap heeft diverse voordelen. Het belangrijkste is volgens mij kennisdeling. Denk aan ons huisblad De Zelfkazer dat bol staat van praktijkervaringen en tips, studieclubs en niet te vergeten de kaaskeuringen zoals onze jaarlijkse Cum Laude Awards, dit jaar op 12 maart. Ook werken we aan een update van de hygiënecode voor zelfzuivelaars. Daar kunnen onze leden straks kosteloos gebruik van maken. Ook promotie en lobby zijn belangrijke taken van de bond.”

Niet-leden betalen voor de nieuwe hygiënecode?
“Van zichzelf weggeven, is de beste koe drooggegaan. Dus ja, als ze gebruik willen maken van de door ons geüpdate versie dan vragen we daar een vergoeding voor. Ik schat dat we aan deze update ruim € 100.000 kwijt zijn. Het lijkt ons dan ook niet meer dan logisch om daar aan niet-leden een vergoeding voor te vragen. Zelfzuivelaars moeten met een hygiënecode werken, dat mag die van ons zijn, ze mogen ook zelf een eigen hygiënecode opstellen.”

Waarom is er na de introductie van Kaas van de Boerderij in 2013 geen notering gekomen naast die voor Boerenkaas?
“Wij denken dat dat niet nodig is. De Boerenkaasnotering is een richtprijs voor leden die daar behoefte aan hebben. Het is al uniek dat iedere eerste vrijdag van de maand vier kaasmakers en vier handelaren bij elkaar zitten om die prijs vast te stellen. Maar elke zelfzuivelaar is verantwoordelijk voor zijn eigen afzet en voert zelf de prijsonderhandeling met zijn afnemer. Toch word ik nog regelmatig door leden gebeld als de notering naar beneden is bijgesteld. Maar kaasmakers hóeven hun prijzen dan niet te verlagen. Als het een ondernemer lukt zijn kazen duurder te verkopen, houdt niemand hem tegen. Mijn boodschap aan zelfzuivelaars is: wees trots op je product en durf er geld voor te vragen.”

U noemt kennisdeling als argument om lid te worden van de bond. Is een gemiddelde zelfzuivelaar wel bereid zijn kennis te delen?
“Natuurlijk zijn zelfzuivelaars naast collega’s ook elkaars concurrenten. In de praktijk merk je daar tegelijk niet heel veel van, al klopt het dat bedrijfsfinanciële cijfers nog maar mondjesmaat worden vergeleken. Vooral wat betreft de productie kunnen zelfzuivelaars veel van elkaar leren. Daarom zijn kaaskeuringen ook zo belangrijk. Daar kun je zien welke kazen het goed doen en wat de laatste trends zijn. Zorgen voor kwaliteit is het allerbelangrijkst, maar tegelijk moet je ook proberen te voldoen aan de laatste wensen van de klant. Gelukkig merken we dat er veel animo is om aan regionale en landelijke keuringen deel te nemen. Zo waren er voor de Cum Laude Awards in maart al meer dan 300 kazen en 100 dagverse zuivelproducten aangemeld.”

‘Fosfaatregeling is gedrocht’

Een aantal BBZ-leden is boos over het naderhand aanpassen van de fosfaatreferentie. Ze kregen eerst fosfaatrechten voor een melkproductie van 10.000 kilo per koe en dat werd later gecorrigeerd naar een aantal rechten gekoppeld aan een standaardmelkproductie van 7.500 kilo per koe omdat ze meer dan 50% van hun melk zelf verwerken. Een andere groep is weer boos omdat hun koeien niet meer dan 5.000 kilo melk geven en ze bij uitbreiding wel rechten voor een productie van 7.500 kilo melk per koe moeten aankopen. De BBZ dringt in Den Haag vooral aan op een gelijk speelveld. Dekker: “De enige conclusie die we verder kunnen trekken, is dat het om een gedrocht van een regeling gaat.”

Theo Dekker (50) is een kleine 2 jaar ad-interim-voorzitter van de Bond van Boerderijzuivelbereiders (BBZ). Hij nam het roer begin 2018 van Irene van de Voort over na onrust binnen het bestuur. Dekker houdt 280 melkgeiten op 15 hectare grasland in het Noord-Hollandse Schagerbrug en produceert en verkoopt zijn eigen rauwmelkse geitenkaas onder het merk Zijper Boerengeitenkaas. De kaas wordt aan huis verkocht en gaan via groothandels naar specialiteitenwinkels en restaurants. Hij is al 25 jaar lid van de bond en 6 jaar actief binnen het bestuur.

 

Reageren

U kunt alleen reageren wanneer u ingelogd bent met uw account. Heeft u nog geen account, meld u dan aan.