Melkvee100Plus
Show article

Door maximaal te focussen op melkproductie (hard melken) probeerde vorig jaar enkele melkveehouders extra cashflow te genereren. Voor de meeste bedrijven pakte deze strategie goed uit. Ook interen op de voorraad ruwvoer heeft daaraan bijgedragen.

Hard melken om extra geld te genereren wordt ook wel cashflow-melken genoemd. Het raakt aan de systematiek in het buitenland waar melkveebedrijven met de productie inspelen op hoge en lage melkprijzen. Vergeleken met andere landen heeft Nederland een relatief hoge kostprijs en hoog aandeel vaste kosten. Dat is een belangrijke motivatie om die kosten over zoveel mogelijk kilo’s uit te smeren. Aan de andere kant is het in Nederland lastig om snel geld te maken met meer te melken door wettelijke regels als fosfaat, grondgebondenheid en vergunningen. Bovendien is de arbeidsvoorziening vaak onderdeel van de vaste kosten terwijl bij grotere bedrijven in het buitenland daarop te sturen is.

Andries-Jan de Boer, eigenaar/adviseur bij 3DAgro Advies, vindt het belangrijk verschil te maken tussen productieverhoging per koe en het houden van meer koeien. “Het verhogen van de productie per koe is eigenlijk altijd interessant, mits de koeien gezond zijn en blijven. Het is echter niet iedereen gegeven om de productie structureel te verhogen.” Het houden van meer koeien vraagt volgens hem meer rekenwerk.

Laatste kilo’s melk

Of extra koeien in de stal renderen hangt van de marginale opbrengsten en kosten af; wat kost die laatste kilo melk en wat levert die op? Henk van Dijk, bedrijfskundig adviseur bij Flynth, becijferde vorig jaar dat een intensieve melkveehouder bij een melkprijs van ruim € 22 aan de laatste kilo’s melk nog wat verdient. Op een extensief bedrijf is dat ruim € 15. Dan zijn alle variabele kosten voor de productie van een kilo melk geteld (zie kader).

Hard melken kan vanuit de bestaande melkveestapel of door aankoop van extra vee. In dat laatste geval moeten ook kosten voor omzet & aanwas worden meegeteld. Van Dijk rekent voor dat een jaar hard melken met extra koeien de aankoopwaarde minus de slachtwaarde kost. Dat is een afschrijving van pakweg € 550 per jaar of € 6,50 per 100 kilo melk. Op bedrijfsniveau zal dit bedrag variëren tussen nul en dat bedrag. Als dat bovenop de minimale melkprijs van € 22 of € 15 wordt geteld, wordt hard melken minder gunstig (zie grafieken). De minimale melkprijs waarbij melken nog interessant is, wordt dan verhoogd naar respectievelijk € 28,70 of € 21,80 per 100 kilo melk.

Het plaatje pakt nog minder rooskleurig bij een lagere productie of een hogere kostenstructuur. Ook het maken van kosten voor arbeid werkt nadelig op het omslagpunt. “Cashflow-melken zal voor de meeste bedrijven wel interessant zijn, zolang er geen kosten voor arbeid nodig zijn en het om gezonde dieren gaat”, vat hij het samen. Op een bedrijf met 200 koeien gaan tien extra koeien moeiteloos met de rest mee. Bij 50 koeien er zomaar bij is het een ander verhaal.

Ook in de praktijk zien adviseurs dat hard melken in de regel rendeert. De Boer verwacht dat in de meeste gevallen de kosten voor een extra koe opwegen tegen de extra opbrengsten. Wel plaatst hij een opmerking bij de systematiek van de zuivelmarkt. “Wat cashflow-melken vorig jaar mede tot een succes maakte is het feit dat een veehouder voor de extra kilo 30 cent kreeg betaald, terwijl die in de markt maar 15 cent opleverde. Van gezonde marktwerking is dan geen sprake. Goed voor het individu, slecht voor het collectief.”

Dave te Woerd, vestigingsdirecteur van Flynth in Groenlo, zegt dat klanten niet altijd weten of ze aan die kilo’s melk verdienen. “Ik denk in de meeste gevallen wel. Op de achtergrond speelde mee dat velen hun stal vol hadden staan omdat ‘er iets zou komen’.”

Voorraad verkleinen

Naast het opvoeren van de melkproductie ziet Te Woerd het fenomeen dat melkveehouders vorig jaar hun eigen ruwvoerraad verkleinden. Daardoor besparen ze op voerkosten en verhogen ze de liquiditeit. Dat dit economisch interessant is, vraagt geen ingewikkelde rekensom. Lastiger is het om het exacte voordeel te berekenen. De uitkomst is sterk afhankelijk van de waarde die aan het eigen ruwvoer wordt gehangen. Ook maakt het verschil of er sprake is van het wegwerken van een structureel overschot of de voorraad dusdanig wordt verkleind dat een volgend seizoen extra winning of aankoop nodig is.

De Boer ziet dat met name extensieve bedrijven een groot kapitaal aan ruwvoer hebben zitten. Gechargeerd: “Het erf fungeert als bank.” Hij rekent met 15 cent per kilo droge stof voor eigen ruwvoer maar 8 cent als verkoopwaarde, dus ook als er een structureel overschot is. Door de economie nauwer bij het voertechnisch advies te betrekken ziet hij op veel bedrijven mogelijkheden om eigen ruwvoer beter te gelde te maken en de cashflow te verbeteren.

De melkprijs bereikte vorig jaar in mei en juni een dieptepunt. Toch raakte dat niet het prijsniveau waarbij extensieve bedrijven niet meer aan de extra kilo’s melk kunnen verdienen. Naast een aantal variabele kosten is voor deze bedrijven gerekend met minder aanvoer van mest op eigen grond.
Zonder rekening te houden met de omzet en aanwas heeft het intensieve bedrijf in deze calculatie het hele jaar voldoende melkgeld om de kosten voor een extra kilo melk te vergoeden. Als de kosten voor vee worden meegeteld stijgt de minimaal benodigde melkprijs tot € 6,50 per 100 kilo melk.

Positieve geldstroom

De berekening van de minimale melkprijs voor een positieve geldstroom bestaat voor een intensief bedrijf uit de volgende kostenposten: voer, water en energie, zaagsel, onderhoud melkinstallatie, voeren ruwvoer, onderhoud machines, rente dieren en mestafzet. Op het extensieve bedrijf wordt in plaats van minder mestafzet gerekend met minder mestaanvoer. De minimale melkprijs waarbij melken nog interessant is, bedraagt in deze calculatie (inclusief omzet en aanwas) € 28,70 per 100 kilo melk voor een intensief bedrijf en € 21,80 per 100 kilo voor het extensieve bedrijf.

Auteur

Rene%20Stevens
Freelanceredacteur Melkvee100Plus

Reageren

U kunt alleen reageren wanneer u ingelogd bent met uw account. Heeft u nog geen account, meld u dan aan.